ENERGETSKO SIROMAŠTVO, ENERGETSKA TRANZICIJA I STANOVNICI PODSTANDARDNIH ROMSKIH NASELJA U SRBIJI

Apstrakt

U ovom tekstu analizirani su pozicija i potencijal podstandardnih romskih naselja da budu učesnici pravedne energetske tranzicije i time umanje rizik od energetskog siromaštva, kako bi se unapredio kvalitet života stanovnika podstandardnih romskih naselja. Srbija se nalazi pred novom tranzicijom, koja će ovog puta biti energetska, što podrazumeva prelazak iz sistema u kojem se za proizvodnju energije dominantno koriste neobnovljivi izvori na sistem koji je zasnovan na korišćenju obnovljivih izvora energije. Iskustva ekonomske tranzicije govore da je broj „gubitnika“ ove tranzicije bio značajno veći nego broj onih koji su iz ekonomske tranzicije profitirali. Da se takva situacija ne bi ponovila i sa energetskom tranzicijom, neophodno je u njenu implementaciju uvesti princip pravednosti i socijalne osetljivosti, kako bi se zaštitili najsiromašniji građani koji se nalaze u riziku od energetskog siromaštva a koji su potencijalni gubitnici energetske tranzicije. Ukoliko se realizuje pravovremeno i uz poštovanje socijalne osetljivosti, pravedna energetska tranzicija mogla bi da omogući prelazak na obnovljive izvore energije i time postigne umanjenje efekta klimatskih promena, uz unapređenje kvaliteta života svih ljudi sa naglaskom na onima koji se nalaze u marginalizovanim pozicijama.