VIŠE IZBORA, MANJE SLOBODE? PROPORCIONALNI SISTEMI, PREFERENCIJALNO GLASANJE I IZBORNI INTEGRITET

Apstrakt

Da li odabir izbornog sistema igra ulogu u proceni izbornog procesa kao slobodnog i poštenog? Ukoliko da, koji elementi izbornog siste­ma imaju najveći značaj u toj proceni? Oslanjajući se na institucional­nu teoriju izbornog integriteta i dosadašnje teorijske zaključke o pri­rodi izbornih jedinica, partijske selekcije i preferencijalnih sistema, odgovore tražimo u izbornim ciklusima evropskih zemalja u proteklih 15 godina. Ocene izbornog integriteta prikupljene iz Perceptions of Electoral Integrity baze, zajedno sa posebnim komponentama izbor­ne prevare, kao što je kupovina glasova, korišćene su kao podloga za testiranje međuodnosa institucionalnih aranžmana i izbornog integri­teta. Rezultati regresionih modela u izvesnoj meri izazivaju dosada­šnje teorijske zaključke vezane za pogodnost proporcionalnih siste­ma u kontekstu slobodnih i poštenih izbora, osporavajući homogenost tvrdnje. Naročito je naglašeno da varijable vezane za veličinu izborne jedinice i broj preferencijalnih glasova u većoj meri objašnjavaju vari­jacije u oceni izbornog integriteta posmatranih ciklusa, uz posred­stvo drugih faktora, poput načina selekcije kandidata.