FREGEOV ONTOLOŠKI NIHILIZAM I KRUG U ZASNIVANJU ONTOLOGIJE

Apstrakt

Pokušaćemo da rasvetlimo Fregeovo učenje o egzistenciji polazeći od pojma ontološke diferencije, odnosno distinkcije ontičko – onto­loško, iz perspektive hajdegerijanske ontologije. Ontološka diferen­cija podrazumeva razliku između bivstvovanja i bivstvujućeg, kako na jezičkom (de dicto), tako i na planu samih stvari (de re). Na de dicto ravni ontološka diferencija tiče se razlikovanja jezičkih izraza koji re­feriraju na bivstvujuća i njihove karakteristike, od onih termina koji referiraju na bivstvovanje bivstvujućeg, njegove načine i imanentne strukture. Na de re ravni ontološka diferencija tiče se razlikovanja re­ferenata ovih termina, pri čemu s jedne strane stoje sama bivstvujuća sa svojim karakteristikama i tu sferu nazivamo ontičkom, dok sa druge stoji bivstvovanje bivstvujućih koje se dalje raspada na načine, tako da svaki način bivstvovanja ima sebi pripadajuću strukturu i tu sferu na­zivamo ontološkom. Pokazaćemo, dakle, kako se i zašto Fregeova ontološka pozicija može okarakterisati ontičkom i nihilističkom, a semantička teza redukcionističom, odnosno monističkom. A potom ćemo se pozabaviti krugom koji pronalazimo u njegovom projektu semantičkog zasnivanja ontologije i ispitati da li se ova cirkularnost može interpretirati kao hermeneutički krug.